TRƯỜNG CĐ SP SÓC TRĂNG
KHOA TỰ NHÊN
TÔ SINH KTNN
CÔNG NGHỆ SINH HỌC
CHUYỂN GEN
GV: ĐIỀN HUỲNH NGỌC TUYẾT
1. Tạo mô sẹo & dịch treo tế bào
2. Quá trình sinh phôi thể hệ
3. Chuyển gen
4. Nuôi cấy và dung hợp tế bào trần
1.Nuôi cấy tế bào và thu nhận cây chuyển gen
Mô sẹo: đám tế bào không phân hóa, phân chia mạnh dưới tác động của một auxin mạnh (như 2,4-D) riêng rẽ hay phối hợp citokinin.
Sự tạo mô sẹo in vitro, nhờ auxin, thuộc một trong ba quá trình:
* Phản phân hóa tế bào nhu mô
* Phân chia tầng phát sinh (dicot)
* Xáo trộn MPS cấp 1 (monocot)
Nuôi cấy tế bào và thu nhận cây chuyển gen
1. Tạo mô sẹo & dịch treo tế bào
Nuôi cấy tế bào và thu nhận cây chuyển gen
1. Tạo mô sẹo & dịch treo tế bào
Sự tạo dịch treo tế bào
dịch tế bào phân tán và tăng trưởng trong môi trường lỏng.
* Khởi phát bằng cách đặt mô sẹo (hay cây con, phôi, MPS ngọn.) vào trường lỏng được lắc
* Môi trường lỏng cũng chứa auxin, với citokinin hay không.
Nuôi cấy tế bào và thu nhận cây chuyển gen
1. Tạo mô sẹo & dịch treo tế bào
Tế bào sinh phôi
(có khả năng sinh phôi) có kích thước nhỏ, đẳng kính, vách mỏng, tế bào chất đậm đặc và nhân to.
Nuôi cấy tế bào và thu nhận cây chuyển gen
1. Tạo mô sẹo & dịch treo tế bào
Dịch treo tế bào lý tưởng chứa nhiều tế bào phân chi tích cực, đồng nhất, hầu như chỉ gồm các tế bào sinh phôi cô lập hay họp thành nhóm nhỏ.
Nuôi cấy tế bào và thu nhận cây chuyển gen
1. Tạo mô sẹo & dịch treo tế bào
Ích lợi của dịch treo tế bào:
* Tăng cường trao đổi khí & các chất, loại trừ tính hữu cực của mô
* Vi nhân giống, thu nhận các hợp chất thứ cấp, trắc nghiệm độc tố (chọn dòng tế bào), chuyển gen, cô lập và nuôi cấy tế bào trần...
Nuôi cấy tế bào và thu nhận cây chuyển gen
2. Thu nhận phôi thể hệ (từ mô sẹo hay dịch treo tế bào)
* Phôi thể hệ (phôi soma) được tạo từ tế bào thể hệ (tế bào cơ thể, tế bào soma, 2n), theo con đường sinh phôi thể hệ.
Nuôi cấy tế bào và thu nhận cây chuyển gen
2. Thu nhận phôi thể hệ (từ mô sẹo hay dịch treo tế bào)
* Sinh phôi thể hệ (tạo phôi thể hệ) qua các giai đoạn tương tự như sinh phôi hợp tử .
* Phôi thể hệ ? Cây con giữ đặc tính di truyền của tế bào thể hệ.
Nuôi cấy tế bào và thu nhận cây chuyển gen
2. Thu nhận phôi thể hệ (từ mô sẹo hay dịch treo tế bào)
2 giai đoạn thu nhận phôi thể hệ
- tạo tế bào sinh phôi (mô sẹo, dịch treo tế bào): cần auxin
- tiến hóa phôi: giảm hay loại auxin
Nuôi cấy tế bào và thu nhận cây chuyển gen
3. Sự chuyển gen
ở
thực vật
+ Agrobacterium (với plasmid biến đổi)
Nuôi cấy và tuyển chọn với chất kháng sinh
Súng DNA
SÚNG BẮN GEN
4. Cô lập, nuôi cấy và dung hợp tế bào trần
Nuôi cấy tế bào và thu nhận cây chuyển gen
Sản phẩm dung hợp
Nuôi cấy tế bào và thu nhận cây chuyển gen
4. Cô lập, nuôi cấy và dung hợp
tế bào trần
Kiểu isoenzym malat dehydrogenaz của cây lai BF 15 x Aminca
Nuôi cấy tế bào và thu nhận cây chuyển gen
4. Cô lập, nuôi cấy và dung hợp
tế bào trần
Triển vọng
* Loại trừ tính bất thụ hữu tính, chuyển đặc tính có ích vào cây trồng.
* Ít phương tiện, ít tốn kém, nhanh và trực tiếp.
[Thành công ở khoai tây, cà chua, bắp cải, thuốc lá, đậu, lúa, bắp.]
Nuôi cấy tế bào và thu nhận cây chuyển gen
4. Cô lập, nuôi cấy và dung hợp
tế bào trần
Khó khăn
- Hoàn thiện nuôi cấy tế bào trần
- Tuyển chọn phức tạp.