ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
1
Học phần


Động vật không xương




GV: Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
Trường Cao Đẳng Sư phạm Sóc Trăng
Khoa Tự nhiên
Tổ Sinh-KTNN
ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
2
Lớp Sán lá đơn chủ
ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
3
Hình 20: Đĩa bám của sán lá đơn chủ
ký sinh ở mang cá rô phi
(A- Cichlidogyrus sclerosus; B- C. tilapiae
ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
4
Sán lá đơn chủ (Gyrodactylus niloticus) ký sinh ở da cá rô phi
(A- đĩa bám; B- sán bám trên vây cá)
ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
5
2.3. Lớp Sán dây-Cestoda
2.3.1. Cấu tạo và sinh lý
- Đầu có cơ quan bám đa dạng
- Mỗi đốt: hệ thần kinh, HBT,c/quan s/dục.
- Bao mô bì cơ
- Nhu mô đệm chứa nhiều hạt glycogen và "thể đá vôi" trung hoà axit dịch tiêu hoá của vật chủ.
-HBT nguyên đơn thận
- Hệ thần kinh: đôi hạch não ở đầu,dây TK
- Hệ sinh dục: lưỡng tính.
Ngành Giun dẹp PLATHELMINTHES
ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
6
thân
Các đốt cuối cùng chứa đaày trứng
Đầu sán có giác bám
Các đốt chứa trứng sán dây
Sán dây
ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
7
ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
8
ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
9
2.3. Lớp Sán dây-Cestoda
2.3.2. Phát triển
- bộ Pseudophyllidea: sán trưởng thành trong ruột cá, lưỡng cư,.?ấu trùng ký sinh trong giáp xác?cá.
-bộ Cyclophyllidea: sán trưởng thành ký sinh trong bò sát,.?ấu trùng ký sinh trong thân mềm, giáp xác,.?bò sát.
Ngành Giun dẹp PLATHELMINTHES
ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
10
ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
11
2.3. Lớp Sán dây-Cestoda
2.3.3. Phân loại
Bộ Pseudophyllidae
- Sán mép (9m)?người
- sán nhái?chó, mèo.
Bộ Cyclophyllidae ký sinh chim, thú?người: sán bò, sán lợn, sán bé, sán cho �.
Ngành Giun dẹp PLATHELMINTHES
ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
12
Lớp Sán dây
Bộ Pseudophyllidea
Sán mép
Sán nhái
Bộ Cyclophyllidea
Sán bò
Sán lợn
Sán chó
Sán bé
Bóng nước ở lợn
ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
13
ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
14
Sán dây (sán xơ mít hay sán lợn, sán bò)
Ơ� người nang sán ở mắt và tổ chức thần kinh có thể bị mù hoặc điên loạn.
ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
15
ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
16
Heo gạo
ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
17
Sán chó
- Nang sán lớn, có nhiều đầu, nang chèn ép các nội quan vật chủ gây đau đớn.
- Nang vỡ, đầu ấu trùng lan đến đâu có thể tạo nang đến đó (60% ở gan, 10% ở phổi, còn lại ở các nội quan khác)
ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
18
Sán chó
ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
19
ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
20
Sán chó trong não người
ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
21
Sán lá gan bò
ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
22
Ngành Giun tròn
NEMATODA
Ngành Giun tròn
NEMATODA
3t
ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
23
Mục tiêu

- Sinh viên biết các đặc điểm cấu tạo, họat động s?�ng, sinh sản và phát triển của sinh vật trong ngành.
- Sinh viên biết các sinh vật cùng nhóm phân loại trong loài.
- Hiểu nguồn gốc và tiến hóa của ngành
ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
24
Blood Flukes
ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
25
Ngành Giun tròn NEMATODA

1. Đặc điểm chung-Sơ bộ phân loại
- Rất nhiều loài, sống tự do, ký sinh .
- Động vật đa bào đối xứng 2 bên.
- Không phân đốt. Mô che chở có cutin.
- Chưa có cơ quan di chuyển.
- Không có cơ quan cảm giác.
- Chưa có hệ tuần hòan, hệ hô hấp.
- Lưỡng tính.
- có hiện tượng lột xác.
ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
26
Các lớp
Giun tròn
Giun bụng lông
Giun cước
Kinorhyncha
trùng Bánh xe
Prapulida
Giun đầu gai.
Ngành Giun tròn NEMATODA

ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
27
2. Đặc điểm chung của lớp Giun tròn
2.1. Cấu tạo- Sinh lý
- Có lớp cutin. Cơ thể hình thoi dài 2 đầu nhọn. Cơ thể đối xứng 2 bên.
- Hoại sinh, ký sinh.
- 4 gờ ch?a dây thần kinh, ống bài tiết.
- Cơ lưng và cơ bụng hoạt động đối lập?uốn, luồn lách.
- Hệ tiêu hóa: lỗ miệng có 3 môi hoặc kim hút.
Ngành Giun tròn NEMATODA

ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
28
2. Đặc điểm chung của lớp Giun tròn
2.1. Cấu tạo- Sinh lý
- Hệ thần kinh: từ hầu có 6 dây thần kinh . Giác quan kém phát triển.
- Hệ bài tiết dạng ống, dạng tuyến
- Hệ tuần hòan và hệ hô hấp: Không.
Dịch xoang cơ thể chứa sắc tố làm nhiệm vụ của hệ tuần hòan.
Hô hấp yếm khí.
- Hệ sinh dục phân tính.
Ngành Giun tròn NEMATODA

ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
29
Giun ñuõa (Ascaris)
ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
30
Giun đũa (Ascaris)
ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
31
Cấu tạo giun đũa cái
Hậu môn
Tuyến sinh dục dạng chùm
Lỗ sinh dục cái
Trứng giun
ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
32
2. Đặc điểm chung của lớp Giun tròn
2.2. Sinh sản-phát triển
- Giun tròn đẻ trứng, 1số ít đẻ con.
- Trứng?ấu trùng?trưởng thành.
- Phát triển trực tiếp trong vật chủ.
Phát triển gián tiếp qua vật chủ trung gian.
Ngành Giun tròn NEMATODA

ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
33
ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
34
Vòng đời
ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
35
ra vô số trứng trong ruột người
ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
36
3. Phân loại
Phân lớp không có phasmid
Plectidae sống hoại sinh trongg đất. Một số ký sinh trong rễ.
Thrichodoridae ký sinh hại cây.
Giun cước Mermiitidae?ký sinh sâu bọ?mất khả năng sinh sản.
Giun tóc, giun xoắn ký sinh trong người.
Ngành Giun tròn NEMATODA

ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
37
Ngành giun tròn
Lớp Adenophorea
Giun tóc
Giun xoắn
……
ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
38
Giun xoắn ký sinh ở mắt
ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
39
3. Phân loại
Phân lớp có phasmid
Giun kim ký sinh người?co giật, động kinh, chóng mặt, ngứa hậu môn.
Giun, móc, giun mỏ?loét niêm mạc ruột, thiếu máu trầm trọng.
Ngành Giun tròn NEMATODA

ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
40
3. Phân loại
Phân lớp có phasmid
Giun đũa? buôn nôn, đau bụng, tắc ông mật, viêm não do giun đũa.
Giun chỉ?phù chân voi.
Giun tròn?sần rễ dưa, cà.
Ngành Giun tròn NEMATODA

ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
41
Ngành giun tròn
Lớp Secernentea
Giun lươn
Giun kim
Gium móc
Giun tròn hại cây
Giun đũa
Giun miệng gai
Giun chỉ,….
ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
42
Giun kim
ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
43
trứng
Vòng đời
ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
44
- Có dạng hình móc câu
Kí sinh ở tá tràng làm người xanh xa, vàng vọt, ấu trùng xâm nhập qua da bàn chân.

Giun móc câu.
ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
45
Chân người bị giun móc
ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
46
ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
47
Giun rễ luá
Kí sinh ở rễ luá gây thối rễ luá, lá vàng rồi cây chết
ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
48
Giun đũa
ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
49
Giun chỉ và bệnh phù chân voi
ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
50
Vòng đời giun chỉ
Tim chó bị giun chỉ ký sinh
ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
51
Giun chó ký sinh ở mắt
ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
52
Các ngành Động vật có Thể xoang giả khác
Ngành giun cước
Ngành Giun bụng lông
Ngành Kinorhynta
Ngành Pripulida
Ngành Locricifera
Ngành Trùng bánh xe
Ngành Giun đầu gai
ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
53
Giun đầu gai
ĐVKXS
Điền Huỳnh Ngọc Tuyết
54
Phòng chống bệnh giun
Thực hiện 3 sạch
Giữ vệ sinh cơ thể
Hố xí hợp vệ sinh
Sử dụng nước sạch
Đảm bảo vệ sinh môi trường xung quanh
Không đi chân đất
Tẩy giun hàng năm